Pulsen in de palliatieve zorg

Voorstellen

8, 9 aug. Katwijk met Rosita 005

Allereerst een recente reactie van een pulsende verpleegkundige in een hospice.  “Godfried, nog bedankt voor de leersessie die ik bij jou mocht doen. Ik heb er veel aan gehad. Jou feedback op mijn manier van pulsen binnen het hospice heeft ervoor gezorgd dat ik dit nu veel vaker  en makkelijker toepas. Mocht ik ooit nog vragen hebben t.a.v. pulsen dan hoop ik dat ik weer eens een leersessie mag komen doen. Ik merk dat ik daar heel veel aan heb. Met vriendelijke groet, Wilma ter Horst, mail: wilmaterhorst@holistischcentrum-brabant.nl

Graag stel ik mij en mijn werk aan u voor omdat ik voor personeel, vrijwilligers en mantelzorgers die veel te maken hebben met de palliatieve zorg wellicht een waardevol cursusaanbod heb. Mijn naam is Godfried Kleinsmann en ik werk nu ruim 20 jaar met Holistic Pulsing en heb 15 jaar geleden de School voor Holistic Pulsing opgericht. Vele mensen hebben de opleiding sindsdien gevolgd. Met het pulsen en cursus geven binnen de palliatieve zorg (o.a. hospices en verpleeghuizen) heb ik indrukwekkende ervaringen mogen opdoen. De cursisten hebben steeds mogen zien dat  het pulsen (wiegen) ontspanning en verzachting brengt bij de bewoners. Het pulsen kan dus een mooie bijdrage zijn aan het welzijn van mensen in hun laatste levensfase. Door het effect van het pulsen voor deze doelgroep ben ik erg gemotiveerd om het pulsen over te dragen binnen de zorg. En wat voor mij hierin ook een beetje mee doet is dat ik vroeger in de zorg gewerkt heb.

Korte uitleg over wat Holistic Pulsing is                                                                                                                                                                                       Holistic Pulsing is een eenvoudige behandelmethode die uitnodigt tot diepe ontspanning en loslaten. De techniek bestaat vooral uit het ritmisch wiegen van het lichaam. In het pulsen benut je de kracht van ritme en bewuste aanraking om lichaam en geest te helpen ontspannen. Het pulsritme komt overeen met de hartslag van een foetus. Dit ritmisch bewogen worden werkt door tot in de diepst gelegen cellen van het lichaam. Het geeft vaak een gevoel van koestering en geborgenheid, waardoor het veiliger wordt om te ervaren wat er te voelen is. De kracht van het pulsen ligt dan ook in de zachtheid en vriendelijkheid. Er wordt niets geforceerd en het hoeft nergens naartoe. Juist dat geeft alle ruimte om in het moment te zijn met wat er leeft. Bij Holistic Pulsing ligt de cliënt gekleed op een massagetafel of zo nodig in bed. (als het wenselijk is kan zelfs het dekbed over blijven) Zelfs in een (rol)stoel is pulsen goed mogelijk.

Waar kan Holistic Pulsing goed voor zijn binnen de palliatieve zorg.                                                                                                                                In het pulsen van (ernstig) zieke mensen is gebleken dat dit ondersteunend kan zijn bij o.a.: het verhogen van het welbevinden, het fysiek ontspannen, het loslaten van angst, het verwerken van processen rond overgave en acceptatie, het loslaten van onrust. (bij bijvoorbeeld dementerende mensen). Het toestaan van wat er in het moment leeft. Door de zachte aandacht tijdens het pulsen komt het nogal eens voor dat mensen spontaan hun hart gaan luchten. De praktijk laat ook zien dat slechts 10 minuten pulsen na b.v. de dagelijkse verzorging een weldadige, ontspannen uitwerking kan hebben. De basis van het pulsen is vrij eenvoudig te leren.

HP 1 en 2 reader 124

Puls ervaringen binnen de palliatieve zorg

Ik ben erg onder de indruk geraakt van de kwetsbaarheid die de bewoners in hun laatste levensfase tonen. Ik heb gezien hoe het zachte pulsen en het bewuste aanraken mensen doet ontspannen en verzachten. Veelal gebeurt dit in stilte. Prachtig om te zien hoe het lichaam reageert op het zachte pulsen: een diepe zucht, spontane diepere ademhaling, verzachten van de gelaatsuitdrukking, rustiger worden etc. Je zou dit kunnen samenvatten als zakken in ontspanning, loslaten.

Voorbeeld   1                                                                                                                                                                     

Het pulsen van een bedlegerige vrouw die niet meer praatte en nauwelijks meer bewoog. Ze leek te liggen wachten op het sterven en de ochtend verzorging vond ze verschrikkelijk. Het liefst werd ze met rust gelaten. Toch liet ze het zachte pulsen langzaamaan toe en het was zichtbaar dat ze er van ontspande. Bij de vijfde keer pulsen had ik mijn ogen op een gegeven moment even dicht gedaan. Ik pulste op haar borstgebied en toen voelde ik dat ze zachtjes  over mijn hand aaide. Ik ervoer dit als een blijk van waardering, een ontroerend moment waar ik nog kippenvel van kan krijgen.

Voorbeeld 2

Het pulsen van naar het leek een wat stugge, moeilijk toegankelijke man met leverkanker. Het was al heel wat dat hij het pulsen toeliet en tot mijn verbazing begon hij na een tijdje een stuk levensverhaal te delen dat hem blijkbaar hoog zat. Hij praatte een half uur aan één stuk door en daarna zei hij dat hij dat schudden wel fijn vond. Hij sloot zijn ogen en ontspande zichtbaar.

Voorbeeld 3 

Bij het pulsen van een dementerende vrouw waarbij haar dochter aanwezig was. Ze sprak nauwelijks meer, maar kon wel duidelijk laten merken of zij iets wel of niet prettig vond. Door het uitblijven van protest namen we aan dat zij het pulsen accepteerde. Deze vrouw was over haar hele lichaam verkrampt, haar handen waren meestal als vuisten samen-gebald. Na een paar keer pulsen ontspanden haar handen, gingen open en werden zachter. Opmerkelijk was (vooral voor haar dochter) ook dat zij bij de vraag na de eerste keer pulsen of zij dit nog vaker wilde antwoordde: ’dat kunnen we wel doen’. Een volzin voor een vrouw die bijna niet meer sprak!

Voorbeeld 4                                                                                                                                                          

Een man met ernstige longemfyseem had regelmatig last van benauwdheid, wat ook veel angst opriep. Door de angst verloor hij min of meer het contact met zijn lichaam. Het pulsen kon op die momenten verlichting geven, doordat het pulsen de aandacht als vanzelf weer in het lichaam trekt. Hij ging dan de doorstroming in zijn hele lichaam weer meer voelen en was niet alleen maar gefocust op zijn longen en angst. Deze man vroeg regelmatig om gepulst te mogen worden.

Ervaringen na een recent gegeven puls cursus voor hospice ,t Veerhuis in Amsterdam

Roel, fysiotherapeut Amsterdam.   8 maart 2014

Na de mooie workshopdagen moet ik zeggen dat ik het soms lastig vond het hollistic pulsen in de hospice situatie toe te passen, ondanks dat eigenlijk iedereen een indicatie kan vormen. Gisteren liep ik bij een bewoner naar binnen die even erg down was en zich suf voelde en pijn had. Ik bood haar een behandeling aan en ze was nieuwsgierig. Na een twintig minuten pulsen vanaf de voeten raakte ze totaal ontspannen, zette ze halverwege zelfs de klassieke muziek uit en ontspon zich erna een van de mooiste diepgaande gesprekken die ik tot nu toe met een bewoner in het hospice gevoerd heb, waar ze me vertelde over ervaringen in het leven die haar gevormd hadden en waar ze zich vaak niet begrepen in had gevoeld. Een prachtige avond waar ik nog steeds diep van onder de indruk ben. Toen ik later wegging vroeg ze me zelfs wie in huis dit nog meer kon en heb ik haar wat namen gegeven. Dank je wel namens ons beide voor het leren van deze waardevolle methode die zoveel ontspanning kan brengen en rust en openheid kan creëren. Ik hoop dat ik meer mogelijkheden zie in de nabije toekomst het te kunnen toepassen.

Kennis maken met het pulsen en cursus mogelijkheden                                                            

Graag laat ik u via een mini workshop en/of een demonstratie kennis maken met het pulsen zodat u een indruk krijgt over wat het pulsen is en of dit geschikt is voor uw doelgroep. Hiervoor kunt u vrijblijvend contact opnemen zodat ik in gesprek met u e.e.a. kan toelichten. Een van de mogelijkheden is om een in company cursus op maat aan te bieden, specifiek gericht op mensen in hun laatste levensfase voor verplegend personeel, vrijwilligers en mantelzorgers. U moet dan denken aan een cursus van 6 dagdelen verspreid over 3 dagen. Daarna is er de mogelijkheid om enige begeleiding op de werkvloer te krijgen of om na verloop van tijd een bijscholing aan te vragen.

Desgewenst kunnen familie of vrienden ter plekke iets van het pulsen leren waardoor ze op een vaak geheel nieuwe manier in contact zijn met hun geliefde, ouder of vriend. Verder wil ik nog vermelden dat het vermoeden bestaat, dat het pulsen soms kan leiden tot vermindering van de mate van pijnbestrijding via medicatie, waardoor mensen met een helderder bewustzijn aanwezig kunnen zijn in hun laatste levensfase.

Referenties

Hermine van Opstal, palliatief verpleegkundige in Hospice de Winde te Deventer. Gespecialiseerd in complementaire zorg en Holistic Pulsing. Tel: 0570-562386       Emailadres: hvanopstal@online.nl.                                                                                                                                                        Christa Kristensen, coördinator van Hospice ’t Veerhuis in Amsterdam. Tel: 020- 6713681 Emailadres: info@hospiceveerhuis.nl.  Negen vrijwilligers en een coördinator van dit hospice hebben in februari 2014 een pulscursus gehad en brengen dit nu in de praktijk.

Contactbutton